Mo Willems

Xin được trân trọng giới thiệu bác Mô ✿ ヽ(´▽`)ノ ✿ ✿ …..

Bác Mô sinh ngày 11 tháng 2 năm 1968, tại New Orleans, USA. Trong sự nghiệp sáng tác picture book của mình, bác đã từng đạt khá nhiều giải quan trọng, trong đó có giải  Caldecott Honor (2004), hay huân chương Theodor Seuss Geisel Medal (2008 &  2009), hay Geisel Honors (2011 & 2012 & 2013).

Mo-Willems-AUTHOR_852529a

Một số series nổi tiếng của bác Mô là: series bạn chim bồ câu, series thỏ Knuffle, series bạn voi và bạn lợn.  (Cá nhân thấy bác ý có vẻ có nhiều sự đồng cảm với bạn chim bồ câu :)) )

MoWillems _74106

Các tác phẩm của Mo Willems nổi bật với thủ pháp metafiction rất khéo léo. Metafiction hiểu đơn giản là một cuốn sách tự tìm kiếm sự tương tác với độc giả (thủ pháp này cũng được dùng trong văn học và phim ảnh, như cuốn Nếu một đêm đông có người lữ khách – Italo calvino, hay Memento của Nolan. Thích thì đọc thêm ở đây) . Ví dụ như nhân vật trong sách ý thức được nó là một nhân vật tưởng tượng, và nó nói chuyện với bạn. Như trong những cuốn picture book của bác Mô thì các trang truyện liên tiếp có nhân vật chính đang kể chuyện, hoặc hỏi chuyện độc giả, và giữa mỗi câu thoại đó sẽ là một khoảng trống để mỗi độc giả sẽ có một câu trả lời của riêng mình. Bằng cách này, người đọc sẽ thấy mình thực sự được tham gia vào diễn biến của câu chuyện, được đối thoại với nhân vật.

Xem luôn cho dễ hiểu! (phiên bản chuyển thể hoạt hình, nhưng sách nó cũng thoại y như này)

Rồi, giờ bạn đã hiểu rõ thủ pháp này chưa :D. Dễ hiểu mà đúng không?

Không phải tác phẩm nào của bác Mô cũng sử dụng phương pháp metafiction, có series thỏ Knuffle thì là dạng truyện giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, cá nhân mình đặc biệt với các tác phẩm mà bác ý có sử dụng metafiction, đọc thấy thông minh kinh khủng. Kịch bản được viết khéo léo, tự nhiên vô cùng, bạn sẽ bị kéo vào cuộc đối thoại lúc nào không biết. Sau mỗi câu thoại của nhân vật, trong đầu bạn sẽ tự bật ra câu trả lời, đáp trả nhân vật chính ấy. Nhưng không phải là một cuộc đối thoại lan man, độc giả vẫn sẽ được dẫn dắt tới mục đích cuối cùng, nhận được thông điệp của tác phẩm. (theme, *gào lên*, truyện phải có thông điệp, phải có ý nghĩa)

Truyện bác Mô thường kể những chuyện rất dung dị, gần gũi, những thứ như là lái xe buýt, đi ngủ muộn, nuôi cún con, đọc sách, chia sẻ cái bánh quy….. Nhưng, điểm khác biệt ở đây là bác ấy đã kể những câu chuyện ấy thật đến không thể thật hơn được nữa. Những phản ứng, cảm xúc rất đời thường được diễn tả cực kỳ sinh động và hài hước (đảm bảo đọc không cười không lấy tiền). Điểm hỗ trợ cho đặc trưng này của bác Mô là cách vẽ cực kỳ đơn giản, đơn giản nhưng rất giàu cảm xúc. Nhìn là thấy nhân vật nếu cười thì cười rất giòn, nếu cáu thì cáu điên, nếu năn nỉ thì thấy muốn cho ngay, hehehehehe.

Picture book của bác Mô không phải dạng vẽ đẹp lung linh tung chảo, một tỷ thứ chi tiết khối nổi ầm ầm, không gian lồng lộng. Nó đơn giản đến độ không cần background luôn. Chỉ có nhân vật và những câu chuyện. Ấy thế mà vẫn rất hấp dẫn, thế mới giỏi. Khi câu chuyện đủ sức nặng, đủ ấn tượng sâu sắc thì phần hình thức có thể giảm nhẹ đi một chút. Cá nhân mình thì thấy bác Mô vẽ đẹp. Đẹp là vì những hình ảnh đó rất sinh động, rất sống, rất kể chuyện. Xem vui không tả được. Có thể dùng rât ít mà nói được rất nhiều như vậy!!!

Mình tin rằng muốn nói để bọn trẻ con vui vẻ nghe theo thì phải nói… có lý, phải chỉ cho chúng nó biết tường tận vì sao nên làm thế này, chứ không phải dùng vị thế bề trên mà chỉ tay bảo phải thế này hay thế khác. Trong cuốn We’re in a book (trong series bạn voi và bạn lợn), bác Mô muốn truyền tải thông điệp là khuyên bọn trẻ con nên đọc sách nhiều hơn. Và bác ấy đã để hai nhân vật trong sách, tức bạn lợn và bạn voi, trò chuyện với nhau và với độc giả về chính cuốn sách mà chúng nó đang sống. Cứ như câu chuyện nhảm nhảm, tán phét của hai người bạn thân lúc ngồi quán nước ấy. Rất vui.

Cuối cùng thì bạn lợn mới bảo bạn voi một cách buồn bã là: mọi cuốn sách đều cũng hết. Rồi hai bạn cùng ngồi xị mặt ra buồn thiu. Nhưng bạn voi đã nảy ra một ý tưởng sáng suốt để giải quyết vấn đề này là: các bạn hãy đọc lại lần nữa đi =)))))), cho chúng tớ lại được vui, lại được chọc cười các bạn lần nữa.  

Untitled-1 copy

Thấy chưa, không những kể cho bọn trẻ con nghe là đọc sách cực vui, lại còn dụ chúng nó đọc lại thêm nhiều lần nữa!!!!! (các bạn phải trực tiếp đọc cuốn này mới thấy nó thông minh, tinh tế đến mức nào).

Giới thiệu sơ sơ như vậy, các bạn đã muốn đọc thử picture book của bác Mô chưa :D?

Jon Klassen

SLJ1209w_UC_JonKlassen

Jon Klassen là một họa sĩ, Picture book maker người Canada, sinh năm 1981. Tuy mới sáng tác hai cuốn picture book (cả vẽ và viết nội dung) nhưng anh đã đạt nhiều giải thưởng lớn như Governor General’s Award 2010, Caldecott Medal 2013. Jon cũng là một trong những tác giả yêu thích nhất của mình (không yêu, chỉ yêu đến đến chết thôi (◡‿◡✿)  ).

Tác phẩm của Jon vừa có sự đơn giản, tinh tế, hài hước lại thông minh ý nhị. Cả hai cuốn sách của anh là I want my hat back và This is not my hat đều làm mưa làm gió với cả trẻ em lẫn người lớn, trở thành cả hiện tượng internet. PB của Jon là một trong những đại diện tiêu biểu do dòng PB hậu hiện đại, khi mà ranh giới giữa độc giả nhỏ tuổi và trưởng thành bị xóa mờ. Những tình tiết bất ngờ vừa giản đơn vừa phức tạp. Mình nói phức tạp bởi những tình tiết này dành nhiều đất cho độc giả tưởng tượng, suy đoán, cảm nhận.

Như trong siêu phẩm This is not my hat, câu chuyện về một chú gấu đi tìm chiếc mũ thất lạc của mình, có một motif lặp đi lặp lại là chú gấu hỏi hết người này đến người khác xem có thấy cái mũ của mình không.

Đến cuối cùng khi con gấu tìm được thủ phạm trộm chiếc mũ của mình là con thỏ thì….. bụp, sang trang cuối là bạn gấu đang đội mũ và trả lời bạn sóc là chả nhìn thấy bạn thỏ lúc nào. Người đọc có thể thoải mái nghĩ ra đủ hành động, diễn biến lúc thỏ đối mặt với gấu, và những cảm xúc ra sao khiến gấu có những hành động như vậy. Đây là một chủ đề, tình huống tương đối dễ gặp trong đời sống thật, hầu như ai cũng có thể liên hệ được. Và điều rất đã ở đây, không chỉ vì bạn gấu lấy lại được chiếc mũ yêu quý của mình mà còn là cảm giác…. trời ơi nếu mình trong trường hợp ấy mình cũng làm như gấu =))))). Jon không cố gắng tỏ ra ‘đạo đức’, rao giảng thuyết giáo vậy nên truyện của anh tuy nhân vật chính là các loài vật nhưng lại gây cảm giác  rất con người.

Người ta có thể phì cười vì câu chuyện… quá chân thật. Không màu mè, không giả vờ.

Mình nói toẹt ra nhé. nếu giả sử bạn bắt tận tay được một thằng ăn cắp đồ của bạn thì bạn có muốn…. ít nhất là tát cho nó một phát ko =))))))). Hay là thôi, chúng mình lên công an phường giải quyết =)))).


(I want my hat back phiên bản chuyển thể hoạt hình – xem cũng được nhưng không thích bằng đọc sách)

Cả trong tác phẩm This is not my hat cũng vậy. Đọc xong bạn sẽ một cảm giác vô cùng tích cực rằng cái gì đã làcủa bạn rốt cục kiểu gì cũng trở lại tay bạn mà thôi, không mất đi đâu được =)))))).

(This is not my hat phiên bản hoạt hình)

Truyện của Jon thông minh ở chỗ anh không phơi bày hết mọi sự việc ra, không kể lể với độc giả mà khéo léo giấu đi những chi tiết mà có thể nháy nháy mắt đầy ẩn ý với người đọc rằng: à-ờ-thì-chúng-ta-đều-biết-chuyện-là-như-vậy-nhỉ! Vậy nên PB của anh có tính giao tiếp rất cao, khiến người đọc có cảm giác mình cũng được tham gia vào câu chuyện chứ không chỉ là đứng ngoài quan sát.

Jon chia sẻ, khi anh vẽ thường cố gắng kể một câu chuyện nào đó. Tranh phải có ý tứ. Jon có nói một ý mình thấy rất hay, anh cho rằng không nên cố gắng luyện style vẽ. Mà style chính là những ý tưởng. Những ý tưởng của riêng bạn, câu chuyện của riêng bạn sẽ tạo nên phong cách vẽ cho bạn.

Làm mình nghĩ, nhiều họa sĩ minh họa trẻ của VN còn đang chật vật đi tìm tiếng nói riêng cho mình (mặc dù khả năng vẽ của họ rất tốt) chủ yếu là do họ chưa hỏi đúng câu hỏi. Không phải là Vẽ như thế nào mà là Vẽ để làm gì. Như Jon có nói, khi vẽ là anh có một vấn đề và cố gắng đưa ra giải pháp cho vấn đề đó.

Xem tranh của Jon thấy dịu dàng ghê gớm. Có cái không khí và hơi thở rất dễ chịu.

Có tumblr của Jon, các bạn có thể vào xem thêm tranh của anh :D: http://www.jonklassen.tumblr.com