Anh hùng.

Vừa xem lại The Dark knight. Lúc cuối phim có câu kết luận của nhân vật Gordon về Batman rằng anh là người hùng mà Gotham xứng đáng có được nhưng không phải người anh hùng mà họ cần ở thời điểm đó. Vì vậy họ chọn một sự lừa dối để giữ hình tượng của Harvey Dent.

Kế hoạch tàn độc của Joker là chứng minh cho thế giới thấy rằng ngay cả một con người ngay thẳng, tốt đẹp như Harvey cũng có thể trở nên bất nhân. Hắn biến Harvey thành người xấu. Và hắn đã làm được. Lời nói dối của Gordon và Batman chỉ là một sự che giấu vụng về cho chiến thắng này của Joker.

Nhưng Joker đã thất bại với sự vụ định làm nổ tung hai con tàu, một chứa tội phạm và một chứa những người dân bình thường. Họ đã thể hiện rằng ngay cả lúc cận kề cái chết một cách tuyệt vọng, họ cũng không thể từ bỏ nhân tính của mình. Không ai dám sống quãng đời còn lại với một mặc cảm tội ác đã đưa ra quyết định đã giết chết hàng trăm con người.

Và họ chỉ là những con người yếu ớt, tầm thường, những kẻ tội phạm mang còng số 8. Còn Harvey Dent là một người hùng của thành phố, là hiệp sĩ trắng của Gotham.

Tôi vốn không thích dòng phim siêu anh hùng của Mỹ bởi hình tượng một người hùng gánh vác tất cả, một tay cứu cả giang sơn… là người tốt nhất trong những người tốt. Tôi không thích quan niệm người hùng là một cá thể, và chắc mọi người đều không tin những nhân vật như vậy tồn tại thật, chỉ có trên phim ảnh mà thôi. Và những bộ phim này rốt cuộc chỉ mang lại vài tiếng đồng hồ giải trí, lòng tin của người xem thì vẫn nhỏ xíu như vậy thôi.

Tự nhiên lại nhớ đến lời Sherlock nói với John, những người hùng không tồn tại, mà nếu có tôi cũng không nằm trong số họ. Tôi đồng ý với Sherlock. Tôi nghĩ, nếu người hùng có tồn tại, đó là sự đoàn kết của rất nhiều các cá thể. Những cá thể bình thường nhưng đồng lòng như những con người trên hai chuyến tàu kia. Bởi họ còn tha thiết muốn làm người lương thiện. Chúng ta chỉ là những con người mà thôi, dù vĩ đại đến mấy, sẽ có một điểm nút khi mà ranh giới của mọi điều đạo đức trở nên mong manh, vô hình.

Bây giờ bất kỳ hành động dũng cảm nào: giúp đỡ kẻ khác, đứng lên bênh vực lẽ phải, hoặc những người đàn ông xấu số lấy thân mình đỡ đạn cho người yêu… đều được tôn vinh thành anh hùng. Như thể chúng ta thèm khát những người anh hùng như những chiếc mỏ neo níu giữ lòng tin vào điều thiện, như thành phố Gotham cần hình ảnh một Harvey Dent chính trực, trong sạch đến giây phút cuối cùng. Tôi thấy thật buồn cười khi mà…. thực tế rằng những người anh hùng được tung hô kia, họ không làm những điều ấy vì muốn được ca ngợi, và những lời ca ngợi ấy cũng không giúp ích gì họ, mọi sự tiếc thương đều không có ý nghĩa gì hết nếu như những con người đang tiếc thương, đang ca ngợi kia chỉ tiếp tục chờ đợi một người anh hùng khác xuất hiện.

Đừng biến họ thành anh hùng rồi lấy đó làm cái cớ để mặc họ đơn độc.

Ví dụ đơn giản như là: có một vụ móc túi trên đường, một người nhìn thấy liền la lên báo động cho người bị hại. Kẻ móc túi thất bại, hẳn người đó sẽ được ca ngợi là dũng cảm, một hành động…. khá là anh hùng (trong thời đại này). Nhưng có bao nhiêu người trong những người tán dương người đó thực sự dám giúp đỡ cả người bị hại lẫn người dám đứng ra trong những trường hợp như vậy? Anh muốn làm anh hùng ư, tốt quá, chúng tôi yêu anh, chúng tôi cần anh (cần tha thiết), nhưng anh phải chiến đấu một mình (vì anh là anh hùng, còn chúng tôi là người bình thường).

Tôi nghĩ anh hùng không tồn tại đâu, giống như Sherlock nói. Chúng ta chỉ có những con người yêu thương rất nhiều – như những chàng trai đã không suy nghĩ mà đỡ đạn bảo vệ người yêu hay những con người tin tưởng vào sự trung thực như những nhà báo bóc trần những vụ việc bẩn thỉu…

Có lẽ, chúng ta chỉ cần nhiều hơn những người hòa hảo với thế giới, những người kết nối, những người kể chuyện, những người sáng tạo, những người muốn vui vẻ, thích làm người tốt… những người tin tưởng được rằng những người bình thường không tầm thường và yếu ớt đến thế, một khi họ sát lại gần nhau.

p.s: nói thì dễ thế thôi chứ làm thế nào mình cũng…. chẳng biết. Hình như mình cũng từng nói chuyện này, việc môn GDCD trong nhà trường nên dạy cái gì, nên dạy những thứ sát sườn  như là nếu nhìn thấy móc túi trên đường thì nên đánh động hoặc báo công an thế nào cho nhanh, hiệu quả và an toàn, nếu bị cướp thì nên xử lý ra sao, làm sao để tẩu thoát…. cơ bản là kỹ năng thực tế để trở thành một công dân tốt =)))) (đúng như tên gọi bộ môn nhé)

p.p.s: đây cũng là điều làm phim anh hùng của Nolan hay hơn hẳn những phim từng có, vì ông đã khai thác cả những mặt yếu đuối rất con người của những người hùng, và những người hùng của ông không phải chiến đấu một cách đơn độc :D.

[PB] Elmer và cầu vồng

606665

Định viết về Jon Klassen trước cơ mà có vài chuyện nên giới thiệu truyện này trước vậy :p.

Series về chú voi Elmer của tác giả David McKee này cũng là một trong những tác phẩm kinh điển, đã được NXB Đông A phát hành trọn bộ (mà hình như hết rồi, không thấy tái bản nữa. May hồi đó mình nhanh tay (ღ˘⌣˘ღ) ). Tập Elmer và cầu vồng là tập mình thích nhất.

Chuyện kể Elmer vốn là một chú voi đặc biệt, chú có rất nhiều màu sắc thay vì chỉ màu ghi xám thường thấy của loài voi. Một ngày kia sau một cơn mưa có một sự kiện buồn bã xảy ra: cầu vồng khóc lóc vì bị mất hết màu sắc của mình. Elmer quyết định lên đường tìm cách giúp đỡ cầu vồng. Trên đường đi tìm chân cầu vồng, Elmer đã gặp rất nhiều những người bạn trong rừng và ai cũng đi theo để giúp cậu.

Elmer_va_cau_vong_28-29

Cuối cùng khi đến nơi, Elmer đã trao những màu sắc rực rỡ của mình cho cầu vồng. Cầu vồng đẹp lung linh trở lại. Và tất cả mọi người đều hết sức ngạc nhiên tại sao sau khi cho rồi mà màu sắc của Elmer vẫn còn nguyên. Và lời giải thích của Elmer là:

Some things you can give and give and not lose any. Things like happiness or love or my colours. 

Có những thứ mà cậu có thể cho đi và cho đi mà vẫn không hề mất gì cả. Những thứ như là hạnh phúc, tình yêu hay những màu sắc của tớ.

Câu chuyện này có một bài học giáo dục hết sức rõ ràng, tuy nhiên đọc không cảm giác bị giáo điều vì nó đã được truyền tải  qua một ý tứ  rất bay bổng, rất đáng yêu là một chiếc cầu vồng bị mất hết màu sắc. Việc tìm kiếm được một ý tứ, một hình ảnh, một tình huống mâu thuẫn đặc biệt là một trong những điểm quan trọng nhất tạo nên sức thu hút, để lại ấn tượng sâu đậm của tác phẩm đồng thời tạo dựng phong cách cho tác giả.

Cầu vồng đánh mất màu sắc là một hình ảnh gợi nhiều sự tò mò, cũng như một con gấu đi chặt cây làm giấy để tham dự một cuộc thi phi máy bay giấy, hay một cô bé cất tim vào trong lọ cho an toàn, hay cái chết gặp gỡ làm bạn với một cô vịt…. Nếu một câu chuyện mà thiếu đi những tình tiết mâu thuẫn bất thường, hình ảnh kỳ lạ như thế này thì nó sẽ dễ trở nên nhàm chán, ít nhất là với gu đọc của mình. Cũng giống như phim hoạt hình, phim hoạt hình thú vị, đặc sắc phần nhiều cũng ở những chi tiết sáng tạo nhỏ nhỏ rải khắp phim, chứ nhiều khi câu chuyện cũng không quá mới và thông điệp thì quanh đi quẩn lại có mấy thứ vậy thôi :D.

Hôm nay tôi chọn viết về tác phẩm này thay vì giới thiệu Jon Klassen là vì vừa bắt gặp một sự việc rộ lên trên FB mấy hôm nay là một cô gái người Thái có nick Happy Polla sang thăm Việt Nam. Tôi không biết nên thương cảm cho cô gái này hay chửi cô ta ngu nữa. Có lẽ là cả hai. Nhưng điều tôi thấy tệ hại hơn nhan sắc và sự tự tin khá lố bịch của cô gái này là tính bày đàn thú vật của một bộ phận thanh niên Việt. Đánh vào sự ngây ngô của cô gái, họ kéo đàn kéo lũ lên fanpage của cô (tự tin phát sợ nhỉ, lập cả fanpage xếp loại “public figure”), hoặc là khen đểu, hoặc chửi bới bôi nhọ, và tởm hơn là kêu gọi dân Việt Nam điểm danh mà không thấy xấu hổ.  Họ lấy việc chà đạp lên khiếm khuyết của người khác làm nguồn vui. Sau vài phút ở cái fanpage ấy, tôi không rõ cái gì làm tôi thấy buồn nôn hơn, hình ảnh cô gái thô kệch ưỡn ẹo chụp ảnh gợi tình hay những dòng chữ tiếng Việt nhan nhản át cả tiếng Thái.

Việc này tương tự như với vụ bé Nhật Nam (và vô số những trường hợp na ná khác). Ngày xưa có đọc được ở đâu đó có viết là người Việt chỉ đoàn kết khi có chiến tranh, ngày nay phải thêm cả đoàn kết khi hội đồng ném đá, vùi dập người khác nữa. Giống chó cậy gần nhà,  rồi ỷ đông hiếp yếu.

Họ nhỏ mọn vậy hẳn không thể có nhiều màu sắc như Elmer, cái này chẳng nghi nghờ, tôi nghi ngờ việc liệu họ có khả năng nhận được màu sắc từ người khác như cầu vồng hay không? Mà liệu có Elmer nào hào phóng trao màu sắc cho họ không nữa? Thật là bi đát!